Касымжанова Айжан Ерболовна

Кендік кенорындарын игеру кезіндегі маркшейдерлік іс

Пәнді оқыту мақсаты: тау-кен геологиялық жағдайларын және кен орнын игеру тәсілін ескере отырып, маркшейдерлік-геодезиялық желілерді құру тәсілдері туралы білім алу, кеніштің әртүрлі горизонттарында электрондық және лазерлік техниканы пайдалана отырып, маркшейдерлік түсірілімдердің негізгі түрлерін зерделеу болып табылады. Негізгі бөлімдердің мазмұны: жерүсті және спутниктік GNS технологияларды пайдалана отырып, кеніштің өнеркәсіптік алаңында тірек маркшейдерлік желілерді құрудың қазіргі заманғы тәсілдері, тау-кен кәсіпорнының әртүрлі горизонттарында бірыңғай Жоспарлы-биіктік желісін құру үшін бағдарлы түсірілімдер жүргізу, камералар мен қуыстардың жедел түсірілімін жүргізу, лазерлі сканерлеу технологиясын пайдалана отырып, игерілген кеңістікті қолдау және шатырдың тұрақтылығын басқару мәселелерін шешу, кен денесі мен тау-кен қазбаларының 3D модельдерін жасау үшін бағдарламалық қамтамасыз етуді қолдана отырып, пайдалы қазбаны өндіру және жоғалту көлемін есептеу. Оқу нәтижесі: пайдалы қазбаларды өндіруді қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін электрондық, спутниктік және лазерлік технологияларды қолдана отырып, кен орындарын жерасты игеру кезінде маркшейдерлік жұмыстарды орындаудың заманауи әдістерін меңгеру дағдыларын игеру.

Көмір кен орындарын игеру кезіндегі маркшейдерлік қамтамасыз ету

Пәнді оқыту мақсаты: кен орнын игерудің барлық кезеңдерінде тау-кен жұмыстарын қауіпсіз жүргізуді қамтамасыз етуге ықпал ететін жер бетіндегі және жер асты тау-кен қазбаларындағы түсірілімдердің жоспарлы және биіктік өзара байланысын жүзеге асыру бойынша көмір шахталарында жүргізілетін маркшейдерлік жұмыстардың негізгі түрлерін орындау технологиясын, ұйымдастыруын және әдістемесін зерделеу болып табылады. Негізгі бөлімдердің мазмұны: жер асты полигонометриясын және биіктік желісін құру кезінде қазіргі заманғы электрондық тахеометрлерді пайдалану, шахтаға координаттар мен биіктік белгілерін беру мақсатында бағдарлы-жалғастырушы және тік түсірілімдерді жүргізу, көлденең және көлбеу тау-кен қазбаларын жүргізуді маркшейдерлік қамтамасыз ету, өндіру көлемін есептеу, тау-кен жұмыстарын дамытуды жоспарлау және тау-кен графикалық құжаттамасын жасау үшін геоақпараттық бағдарламаларды пайдалану. Оқу нәтижесі: тау-кен қазбаларында және жер бетінде электрондық цифрлық аспаптар мен арнайы бағдарламаларды пайдалана отырып маркшейдерлік-геодезиялық түсірілімдерді орындау дағдыларын меңгеру, тау-кен кәсіпорнының қауіпсіз жұмысын қамтамасыз ету үшін күрделі маркшейдерлік жұмыстарды ұйымдастыру және орындау дағдыларын алу.

Шахталарды салу кезіндегі маркшейдерия

Қолданбалы геодезия

Пән құрылыстар мен технологиялық жабдықтарды іздестіру, жобалау, тұрғызу және пайдалану кезінде инженерлік-геодезиялық жұмыстардың теория негіздерін, жалпы қағидаттарын, әдістері мен технологияларын зерделейді. Курс бөлімдерден тұрады: геодезияда қолданылатын координаттар жүйелері, жазықтықтағы тура және кері геодезиялық есептер, геометриялық нивелирлеу, тахеометриялық түсіріс, геоақпараттық жүйелер. Курсты оқу геоақпараттық ойлауды қалыптастыруға бағытталған.

Геодезиялық өлшеулерді математикалық өңдеу теориясы

Пән геодезиялық өлшеулердің нәтижелерін талдау және математикалық өңдеудің қазіргі деңгейін көрсететін біртұтас білімді қалыптастыруды оқытады. Курс келесі бөлімдерден тұрады: Ықтималдықтар теориясы мен математикалық статистиканың негізгі мәліметтері, геодезиялық желілерді теңестіру теориясы, геодезиялық желілерді параметрлік тәсілмен теңестіру.

Инженерлік геодезия

Пән инженерлік-геодезиялық есептеулердің және жергілікті жерде бөлу жұмыстарын жүргізуге, өндірісті және орындалатын жұмыстардың сапасын бақылауға арналған қазіргі заманғы геодезиялық аспаптармен жұмыс істеудің негізін құрайды. Курс инженерлік геодезия және аэрогеодезия бөлімдерімен ұсынылған. Курсты оқу геодезиялық ақпаратты өңдеудің заманауи технологиялары мен әдістеріне бағытталған

Мұнай кәсіпшіліктерін игеру және пайдалану кезіндегі маркшейдерлік қамтамасыз ету

Пәнді оқыту мақсаты: мұнай және газ кен орындарын неғұрлым толық және кешенді пайдалануды маркшейдерлік қамтамасыз етудің негізгі әдістерін, жұмыстарды орындаудың қажетті және жеткілікті дәлдігін, жер қойнауын пайдаланудың техникалық және экологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз ететін далалық және камералдық маркшейдерлік-геодезиялық жұмыстарды жүргізудің заманауи әдістері мен тәсілдерін зерделеу болып табылады. Негізгі бөлімдердің мазмұны: жер бетінде бөлу маркшейдерлік-геодезиялық желісін құру, әуе және жер үсті лазерлік сканерлеу негізінде топографиялық түсірілім жасау, аэроғарыштық түсірілім материалдары бойынша карталар мен жоспарлар құру, GPS-технологияларды пайдалана отырып, ұңғымалар сағаларының орналасқан жерін натураға ауыстыру, ұңғымалар сағаларын жоспарлы және биіктікпен байланыстыру, бұрғылау қондырғысын монтаждау үшін маркшейдерлік түсірілім, Ұңғымаларды бақылау мақсатында бақылау бұрғылау қондырғысының іргетастары мен тірек конструкцияларын өлшеу және тексеру, инклинометриялық түсіру өндірісі, ұңғыманың тереңдігін бақылау анықтамасы, техногендік деформацияларды, коллектордың кернеулі-деформацияланған күйін және оның үстіндегі тау жыныстары массивін бақылау. Оқу нәтижесі: заманауи электронды аспаптарды, лазерлік сканерлеуді, GPS-технологияларды және геоақпараттық бағдарламаларды пайдалану негізінде мұнай-газ кен орындарын игеруді маркшейдерлік қамтамасыз етудің теориялық және практикалық дағдыларын меңгеру.

Инженерлік геодезия

Пән ізденіс жұмыстары кезінде топографиялық түсірілімдерді жасау және түсіру негіздемесін жасау бойынша инженерлік-геодезиялық міндеттерді шешу үшін теориялық негіз береді. Курс бөлімдерден тұрады: әр түрлі құрылыстарды жобалау, салу және пайдалану кезіндегі геодезиялық қамтамасыз ету әдістері. Курсты оқу әр түрлі ғимараттар мен құрылыстарды салу кезінде жауапкершілікті қамтамасыз етуге бағытталған.

Өндірістік практика 1

Өндірістік практика 1 жылжымайтын мүлік экономикасы саласындағы студенттердің теориялық дайындығын нығайтып, тереңдетуге және студенттердің кәсіби қызмет саласында практикалық дағдылары мен құзыреттерін алуға бағытталған. Негізгі бөлімдердің мазмұны: ҚР Заңнамасындағы жылжымайтын мүлік ұғымы, жылжымайтын мүліктің мүлік ретіндегі ерекшеліктері, жылжымайтын мүлік нарығындағы баға белгілеу саласындағы әдебиеттерді зерделеу, жалпы Қазақстан Республикасы, жеке облыс және аудан бойынша жылжымайтын мүлік нарығының сегменттеріне зерттеу жүргізу үшін нақты материалдарды жинау, оны талдау және бағалау, тұрғын жылжымайтын мүліктің баға құраушы факторларын талдау (нақты мысалда), жылжымайтын мүлік объектісін басқару бағдарламасын әзірлеу. Оқыту нәтижелері: отандық және шетелдік ақпарат көздерінен жылжымайтын мүлік саласындағы деректерді жинау және талдау дағдылары мен тәжірибесінің, жылжымайтын мүлік саласындағы ақпараттық шолуды және/немесе талдамалық есепті дайындау дағдылары мен тәжірибесінің болуы.

Геодезия

Пән геодезиялық желілер мен топографиялық жоспарларды құру үшін өлшеулерді ұйымдастыруды және жүргізуді, техника мен технологияны қолдана отырып, жердің сандық модельдерін құруды зерттейді. Курс бөлімдерден тұрады: жердің пішіні мен көлемі, координаттардың заманауи жүйелері және бағыттарды бағдарлау тәсілдері, геодезиялық аспаптар мен өлшеу әдістері, геодезиялық желілер, қоюлатудың жоспарлы және биіктік желілері, топографиялық түсірілімдер, сандық картографиялау әдістері. Курсты зерделеу ірі масштабты түсірілімдердің геодезиялық және түсірілім негіздемесін құрудың әдістері мен қазіргі заманғы технологияларын білуге; заманауи геодезиялық аспаптардың көмегімен өлшеулерді орындауға; геодезиялық өлшеулердің нәтижелерін өңдеуге бағытталған.

Геодезиялық түсірілім

Пән геодезиялық өлшеулердің негіздерін, топографиялық түсірілімдерді жүргізу әдістері мен технологияларын, геодезиялық желілерді құру принциптерін, сондай-ақ кеңістіктік деректерді өңдеу және ұсыну тәсілдерін зерттейді. Курс электронды тахеометрлерді, GNSS жабдықтарын және фотограмметрия әдістерін қоса алғанда, дәстүрлі және заманауи геодезиялық құралдарды қарастырады. Курс бөлімдермен ұсынылған: Геодезиялық аспаптар мен жабдықтар, жағдайлар мен рельефті түсіру, геодезиялық желілерді құру және теңестіру, өлшеу нәтижелерін өңдеу, геодезиядағы заманауи технологиялар (GNSS, лазерлік сканерлеу, фотограмметрия) Курсты зерделеу студенттердің далалық және камералдық Геодезиялық жұмыстарды жүргізудің практикалық дағдыларын қалыптастыруға, кеңістіктік ойлауды дамытуға, геодезиялық аспаптармен және цифрлық деректермен жұмыс істей білуге, сондай-ақ құрылыс пен жерге орналастырудан бастап экологиялық мониторинг пен кадастрға дейінгі әртүрлі салаларда инженерлік — геодезиялық ізденістерді орындауға дайындауға бағытталған.

Геодезия негіздері

Пәнді оқытудың мақсаты: студенттердің қазіргі заманғы технологияларды пайдалана отырып, ірі масштабты жоспарлар мен сандық үлгілерді жасау үшін топографиялық түсірілімдерді жүргізумен байланысты геодезиялық және түсіру жұмыстары кешенін орындау бойынша білім, білік және дағды алу болып табылады.

Сандық геодезия

Пәнді оқытудың мақсаты: студенттердің қолданбалы мәселелерді шешу үшін заманауи геодезиялық жабдықтар мен геокеңістіктік цифрлық технологияларды қолдана отырып, инженерлік-техникалық жұмыстарды геодезиялық қамтамасыз ету үшін қажетті білім, білік және дағдыларды игеруі.

Геодезия және топографиялық түсіріс

Пән геодезия мен топографияда қолданылатын координаттар жүйесін (географиялық, тікбұрышты, полярлы); ірі масштабты жоспарларды, құрылыс пен сәулеттің бас жоспарларын жасауды; мемлекеттік геодезиялық желіні құру тәсілдерін зерттейді. Экономика салалары бойынша жоспарлар мен карталар жасау кезіндегі геодезиялық жұмыстардың түрлері, инженерлік ізденістердің түрлері; қауіпті табиғи және технотабиғи процестердің даму аудандарындағы жер бетінің бедерін және тау жыныстарының қалыңдығын зерттеу.

Геодезия

Пән бакалаврлардың теориялық дайындығының бір бөлігі болып табылады және бітірушілердің инженерлік-техникалық қызметінің іргетасы болып табылады. Курс келесі бөлімдерден тұрады: жергілікті жердің топографиялық түсірілімдерін жүргізу тәсілдері. Өлшеу нәтижелерін математикалық өңдеу. Ірі масштабтағы топографиялық жоспарлар мен карталарды құру және қоюландырудың жоспарлы және биіктік желілерін құру әдістері. Курсты оқу ірі масштабты түсірілімдердің геодезиялық және түсірілім негіздемесін жасау бойынша топографиялық-геодезиялық жұмыстарды ұйымдастыру және орындау дағдыларын қалыптастыруға бағытталған.

Ғылыми-инновациялық қызметті басқару

Пән ғылыми-инновациялық қызметті (ҒИҚ) басқарудың қағидаттары мен әдістерін зерделеуге бағытталған. Курс мынадай бөлімдерден тұрады: ҒИҚ-ты жоспарлау; ҒИҚ-тың эксперименттік деректерін өңдеу және талдау; ҒИҚ-тың техникалық-экономикалық негіздемесі және жобаларды коммерцияландыру; ғылыми-инновациялық қызмет кезеңдеріне мониторинг жүргізу; эксперименттік-зерттеу міндетінің жобалық шешімін қалыптастыру; ҒИҚ нәтижелерін дайындау және жариялау; ҒИҚ нәтижелерін көпшілік алдында қорғауға ұсыну. Курсты оқу кәсіби қызмет шеңберінде ҒИҚ-ты жоспарлауды, іске асыруды және мониторинг жүргізуді қамтитын басқару дағдыларын қалыптастыруға бағытталған.

Геодезиялық аспаптану және метрология негіздері

Пән геодезиялық аспаптар мен өлшеу тәсілдерін, геодезиялық аспабтанудың пәні мен міндеттерін, ҚР "өлшем бірлігін қамтамасыз ету туралы", "Стандарттау туралы", "Сертификаттау туралы"Заңдарын оқытады. Курс келесі бөлімдерден тұрады: геодезиялық аспаптардың даму тарихы, геодезиялық құралдардың осьтік жүйелері.

Диплом алдындағы практика

Пәнді оқытудың мақсаты: диссертация жазу үшін теориялық және практикалық материалдарды жинау және өңдеу. Негізгі бөлімдердің мазмұны: кәсіпорын қызметінің сипаттамасы, өнімнің (қызметтердің) сапасы мен бәсекеге қабілеттілігін талдау, "кәсіпорын қызметінің жаңа нәтижелеріне қызмет көрсетуді ұйымдастыру, қорытындылар, ұсынымдар мен ұсыныстарды тұжырымдау. Оқыту нәтижелері: кәсіби қызметте нормативтік құқықтық құжаттарды пайдалану, кәсіпорынның қаржылық жағдайын бағалау үшін қаржылық есептілікті талдау, ұйымның операциялық қызметіне талдау жүргізу және оның нәтижелерін басқару шешімдерін дайындау үшін пайдалану, алынған есептілік және статистикалық деректерді диплом алдындағы практикадан өткені туралы есепті ресімдеу және ұсыну үшін пайдалану.