оқытушылық іс-әрекеттерде
2026 жыл
Маркшейдерское дело
Пәнді оқытудың мақсаты BIM-технологиялар көмегімен объектілерді модельдеу құралдарын игеру болып табылады. Пәннің курсы өнеркәсіптік, азаматтық объектілерді және арнайы мақсаттағы объектілерді жобалау және салу кезінде ақпараттық модельдеуді пайдаланудың практикалық дағдыларын игеруге бағытталған
Пәнді оқыту мақсаты: тау-кен геологиялық жағдайларын және кен орнын игеру тәсілін ескере отырып, маркшейдерлік-геодезиялық желілерді құру тәсілдері туралы білім алу, кеніштің әртүрлі горизонттарында электрондық және лазерлік техниканы пайдалана отырып, маркшейдерлік түсірілімдердің негізгі түрлерін зерделеу болып табылады. Негізгі бөлімдердің мазмұны: жерүсті және спутниктік GNS технологияларды пайдалана отырып, кеніштің өнеркәсіптік алаңында тірек маркшейдерлік желілерді құрудың қазіргі заманғы тәсілдері, тау-кен кәсіпорнының әртүрлі горизонттарында бірыңғай Жоспарлы-биіктік желісін құру үшін бағдарлы түсірілімдер жүргізу, камералар мен қуыстардың жедел түсірілімін жүргізу, лазерлі сканерлеу технологиясын пайдалана отырып, игерілген кеңістікті қолдау және шатырдың тұрақтылығын басқару мәселелерін шешу, кен денесі мен тау-кен қазбаларының 3D модельдерін жасау үшін бағдарламалық қамтамасыз етуді қолдана отырып, пайдалы қазбаны өндіру және жоғалту көлемін есептеу. Оқу нәтижесі: пайдалы қазбаларды өндіруді қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін электрондық, спутниктік және лазерлік технологияларды қолдана отырып, кен орындарын жерасты игеру кезінде маркшейдерлік жұмыстарды орындаудың заманауи әдістерін меңгеру дағдыларын игеру.
Пәнді оқыту мақсаты: кен орнын игерудің барлық кезеңдерінде тау-кен жұмыстарын қауіпсіз жүргізуді қамтамасыз етуге ықпал ететін жер бетіндегі және жер асты тау-кен қазбаларындағы түсірілімдердің жоспарлы және биіктік өзара байланысын жүзеге асыру бойынша көмір шахталарында жүргізілетін маркшейдерлік жұмыстардың негізгі түрлерін орындау технологиясын, ұйымдастыруын және әдістемесін зерделеу болып табылады. Негізгі бөлімдердің мазмұны: жер асты полигонометриясын және биіктік желісін құру кезінде қазіргі заманғы электрондық тахеометрлерді пайдалану, шахтаға координаттар мен биіктік белгілерін беру мақсатында бағдарлы-жалғастырушы және тік түсірілімдерді жүргізу, көлденең және көлбеу тау-кен қазбаларын жүргізуді маркшейдерлік қамтамасыз ету, өндіру көлемін есептеу, тау-кен жұмыстарын дамытуды жоспарлау және тау-кен графикалық құжаттамасын жасау үшін геоақпараттық бағдарламаларды пайдалану. Оқу нәтижесі: тау-кен қазбаларында және жер бетінде электрондық цифрлық аспаптар мен арнайы бағдарламаларды пайдалана отырып маркшейдерлік-геодезиялық түсірілімдерді орындау дағдыларын меңгеру, тау-кен кәсіпорнының қауіпсіз жұмысын қамтамасыз ету үшін күрделі маркшейдерлік жұмыстарды ұйымдастыру және орындау дағдыларын алу.
«Тау-кен сілемінің жағдайын басқару» пәні таужыныстар массивінің жағдайын басқарудың тиімді әдістерін анықтайды, тиісінше, нақты тау-кен және геологиялық жағдайлары және технологиялық үрдістерді анықтау мақсатын қояды. Курс келесі бөлімдерде ұсынылған: Тегіс және көлбеу қабаттардың кенүңгірлі-тірек жүйесін дамытудағы тау жыныстары қысымын басқару. Тегіс кен орындарын қайта өңдеу кезінде тау жыныстары қысымын басқару. Тау жыныстары массивінің мониторингі. Курс тау-кен қазбаларында кернеуді анықтау дағдыларын қалыптастыруға бағытталған; қазба жұмыстары кезінде таукен қысымының көріністерін анықтау.
Пәнді оқыту мақсаты: мұнай және газ кен орындарын неғұрлым толық және кешенді пайдалануды маркшейдерлік қамтамасыз етудің негізгі әдістерін, жұмыстарды орындаудың қажетті және жеткілікті дәлдігін, жер қойнауын пайдаланудың техникалық және экологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз ететін далалық және камералдық маркшейдерлік-геодезиялық жұмыстарды жүргізудің заманауи әдістері мен тәсілдерін зерделеу болып табылады. Негізгі бөлімдердің мазмұны: жер бетінде бөлу маркшейдерлік-геодезиялық желісін құру, әуе және жер үсті лазерлік сканерлеу негізінде топографиялық түсірілім жасау, аэроғарыштық түсірілім материалдары бойынша карталар мен жоспарлар құру, GPS-технологияларды пайдалана отырып, ұңғымалар сағаларының орналасқан жерін натураға ауыстыру, ұңғымалар сағаларын жоспарлы және биіктікпен байланыстыру, бұрғылау қондырғысын монтаждау үшін маркшейдерлік түсірілім, Ұңғымаларды бақылау мақсатында бақылау бұрғылау қондырғысының іргетастары мен тірек конструкцияларын өлшеу және тексеру, инклинометриялық түсіру өндірісі, ұңғыманың тереңдігін бақылау анықтамасы, техногендік деформацияларды, коллектордың кернеулі-деформацияланған күйін және оның үстіндегі тау жыныстары массивін бақылау. Оқу нәтижесі: заманауи электронды аспаптарды, лазерлік сканерлеуді, GPS-технологияларды және геоақпараттық бағдарламаларды пайдалану негізінде мұнай-газ кен орындарын игеруді маркшейдерлік қамтамасыз етудің теориялық және практикалық дағдыларын меңгеру.
Өндірістік практика 1 жылжымайтын мүлік экономикасы саласындағы студенттердің теориялық дайындығын нығайтып, тереңдетуге және студенттердің кәсіби қызмет саласында практикалық дағдылары мен құзыреттерін алуға бағытталған. Негізгі бөлімдердің мазмұны: ҚР Заңнамасындағы жылжымайтын мүлік ұғымы, жылжымайтын мүліктің мүлік ретіндегі ерекшеліктері, жылжымайтын мүлік нарығындағы баға белгілеу саласындағы әдебиеттерді зерделеу, жалпы Қазақстан Республикасы, жеке облыс және аудан бойынша жылжымайтын мүлік нарығының сегменттеріне зерттеу жүргізу үшін нақты материалдарды жинау, оны талдау және бағалау, тұрғын жылжымайтын мүліктің баға құраушы факторларын талдау (нақты мысалда), жылжымайтын мүлік объектісін басқару бағдарламасын әзірлеу. Оқыту нәтижелері: отандық және шетелдік ақпарат көздерінен жылжымайтын мүлік саласындағы деректерді жинау және талдау дағдылары мен тәжірибесінің, жылжымайтын мүлік саласындағы ақпараттық шолуды және/немесе талдамалық есепті дайындау дағдылары мен тәжірибесінің болуы.
Өндірістік практиканың мақсаты оқу процесінде алынған теориялық білімді бекіту және тереңдету; ақпаратты өңдеудің құрал-саймандық құралдарын пайдалану бойынша, автоматтандырылған жүйенің деректерін жаңарту, техникалық сүйемелдеу және қалпына келтіру бойынша регламенттерді орындау бойынша дағдыларды алу; бітірушінің кәсіби біліктерін, болашақ кәсіби және ұйымдастыру-басқару қызметіне тән әртүрлі міндеттерді орындау арқылы нақты өндірістік жағдайларда өзіндік шешімдер қабылдау дағдыларын қалыптастыру болып табылады.
Пәнді оқытудың мақсаты: студенттердің қазіргі заманғы технологияларды пайдалана отырып, ірі масштабты жоспарлар мен сандық үлгілерді жасау үшін топографиялық түсірілімдерді жүргізумен байланысты геодезиялық және түсіру жұмыстары кешенін орындау бойынша білім, білік және дағды алу болып табылады.
Пәнді оқытудың мақсаты: студенттердің қолданбалы мәселелерді шешу үшін заманауи геодезиялық жабдықтар мен геокеңістіктік цифрлық технологияларды қолдана отырып, инженерлік-техникалық жұмыстарды геодезиялық қамтамасыз ету үшін қажетті білім, білік және дағдыларды игеруі.
Пән бакалаврлардың теориялық дайындығының бір бөлігі болып табылады және бітірушілердің инженерлік-техникалық қызметінің іргетасы болып табылады. Курс келесі бөлімдерден тұрады: жергілікті жердің топографиялық түсірілімдерін жүргізу тәсілдері. Өлшеу нәтижелерін математикалық өңдеу. Ірі масштабтағы топографиялық жоспарлар мен карталарды құру және қоюландырудың жоспарлы және биіктік желілерін құру әдістері. Курсты оқу ірі масштабты түсірілімдердің геодезиялық және түсірілім негіздемесін жасау бойынша топографиялық-геодезиялық жұмыстарды ұйымдастыру және орындау дағдыларын қалыптастыруға бағытталған.
Пән бакалаврлардың теориялық дайындығының бір бөлігі болып табылады және бітірушілердің инженерлік-техникалық қызметінің іргетасы болып табылады. Курс келесі бөлімдерден тұрады: жергілікті жердің топографиялық түсірілімдерін жүргізу тәсілдері. Өлшеу нәтижелерін математикалық өңдеу. Ірі масштабтағы топографиялық жоспарлар мен карталарды құру және қоюландырудың жоспарлы және биіктік желілерін құру әдістері. Курсты оқу ірі масштабты түсірілімдердің геодезиялық және түсірілім негіздемесін жасау бойынша топографиялық-геодезиялық жұмыстарды ұйымдастыру және орындау дағдыларын қалыптастыруға бағытталған.
Пәнді меңгеру мақсаты маркшейдерлік-геодезиялық жұмыстарды орындау, нормативтік талаптарға сай жер беті мен жер қойнауының, тау-кен-техникалық жүйелердің, жерасты және жер бетіндегі құрылымдарының жағдайының кеңістікті – мерзімді сипаттамаларын анықтау, жер қойнауын игеру мен қорғаудың барлық кезеңдерінде тау-кен жұмыстарының дамуын жоспарлауды және тау-кен қазбаларының, ғимараттардың, құрылымдардың және жерүсті құрылымдарының жағдайын маркшейдерлік бақылауды жүзеге асыру және маркшейдерлік және геодезиялық жұмыстардың жобаларын жасау бойынша білімді қалыптастыру болып табылады. Негізгі бөлімдер мазмұны: тау-кен кәсіпорындарында маркшейдерлік жұмыстарды ұйымдастырудың жалпы принциптері; жер бетінде, шахта және ашық кеніштерде маркшейдерлік түсірілім объектілері; тірек және түсіріс желілері, оларды құру тәсілдері, реконструкциялау және дамыту; маркшейдерлік түсірілім түрлері және оларды орындау принциптері. Оқыту нәтижелері: болмыстық бақылауларды жүзеге асырудың жобаларын, құралдары мен әдістерін, оларды қолдану, өңдеу және нәтижелерін түсіндіру бойынша ұсыныстар әзірлеу.
Пән петрофизикалық зерттеулер саласында студенттерді даярлаудың негізі болып табылады. Курс бөлімдермен ұсынылған: тау жыныстарының жеке айырмашылықтарының физикалық қасиеттері; тау жыныстарының жеке фазаларының шамалар мәндеріне қатынасы және өзара әрекеттесуі; негізгі физикалық процестер, петрофизикалық байланыстар. Курсты зерттеу тау жыныстарының коллекторлық қасиеттерін анықтау үшін физикалық заңдардың тау жыныстарына әсерін бағалау қабілетін қалыптастыруға негізделген.
Пән маркшейдерлік жұмыстарды автоматтандыру қағидаларын және маркшейдерлік сызбаның автоматтандырылған жүйесінің ақпараттық базасын зерттеуге бағытталған. Курс келесі бөлімдерде ұсынылған: Тау-кен кәсіпорнын аспаптық маркшейдерлік бақылауға арналған автоматтандырылған жүйені әзірлеу. GPS-жүйелерін маркшейдерлік жұмыстарда пайдалану. Тау-кен сілемін лазерлік сканерлеу. Курс геодезиялық жабдықты метрологиялық аттестациялау бойынша дағдыларды дамытуға бағытталған.
Пәнді оқытудың мақсаты: диссертация жазу үшін теориялық және практикалық материалдарды жинау және өңдеу. Негізгі бөлімдердің мазмұны: кәсіпорын қызметінің сипаттамасы, өнімнің (қызметтердің) сапасы мен бәсекеге қабілеттілігін талдау, "кәсіпорын қызметінің жаңа нәтижелеріне қызмет көрсетуді ұйымдастыру, қорытындылар, ұсынымдар мен ұсыныстарды тұжырымдау. Оқыту нәтижелері: кәсіби қызметте нормативтік құқықтық құжаттарды пайдалану, кәсіпорынның қаржылық жағдайын бағалау үшін қаржылық есептілікті талдау, ұйымның операциялық қызметіне талдау жүргізу және оның нәтижелерін басқару шешімдерін дайындау үшін пайдалану, алынған есептілік және статистикалық деректерді диплом алдындағы практикадан өткені туралы есепті ресімдеу және ұсыну үшін пайдалану.